Opera là gì? Định nghĩa, thể loại, vở nổi tiếng & trình duyệt Opera

Có một điều thú vị: cùng một từ “opera” lại mang hai thế giới hoàn toàn khác biệt – một là nghệ thuật sân khấu lãng mạn có từ thế kỷ 16, một là trình duyệt web hiện đại ra mắt năm 1995. Bài viết này giúp bạn phân biệt rõ ràng cả hai, từ định nghĩa, thể loại, vở diễn nổi tiếng đến những tính năng đặc biệt của trình duyệt Opera.

Loại hình nghệ thuật: Sân khấu kết hợp âm nhạc, hát và diễn xuất ·
Số loại opera phổ biến: 5 loại ·
Vở opera nổi tiếng nhất của Andrew Lloyd Webber: The Phantom of the Opera

Bốn dữ liệu then chốt giúp bạn có cái nhìn tổng quan nhanh về cả hai thế giới opera.

Định nghĩa của opera là gì?

Opera là một loại hình sân khấu kết hợp âm nhạc

Opera là thể loại sân khấu kết hợp âm nhạc, lời ca, diễn xuất và dàn dựng, thường được biểu diễn trong nhà hát (Wikipedia tiếng Việt). Theo Metropolitan Opera (nhà hát hàng đầu thế giới), các nhân vật trong opera hát thay vì nói, được hỗ trợ bởi dàn nhạc giao hưởng. Đây là một nghệ thuật đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa ca sĩ, nhạc công, đạo diễn và thiết kế sân khấu (Encyclopaedia Britannica).

Opera bắt nguồn từ Ý vào cuối thế kỷ 16

Tác phẩm được công nhận là opera đầu tiên là Dafne của Jacopo Peri, ra mắt năm 1598 tại Florence (Encyclopaedia Britannica). Từ đó, opera lan rộng khắp châu Âu, đặc biệt phát triển mạnh ở Ý, Đức, Áo và Pháp.

Điểm mấu chốt: Opera không chỉ là hát kịch – nó là sự kết hợp tinh tế giữa âm nhạc, diễn xuất và thiết kế sân khấu, đòi hỏi người xem phải sẵn sàng đón nhận một trải nghiệm nghệ thuật tổng thể.

5 loại opera là gì?

Opera seria (opera nghiêm túc)

Thể loại chuyên về các chủ đề lịch sử, thần thoại, với nội dung trang trọng và thường có kết thúc bi kịch (Encyclopaedia Britannica).

Opera buffa (opera hài)

Ngược lại với opera seria, buffa mang tính hài hước, thường xoay quanh đời thường và tình huống éo le (Encyclopaedia Britannica).

Grand opera (opera lớn)

Đặc trưng bởi quy mô hoành tráng, nhiều màn, có múa ba lê và dàn hợp xướng lớn (Encyclopaedia Britannica).

Opera comique (opera hài kịch)

Kết hợp lời nói và hát, nội dung thường nhẹ nhàng, hài hước (Encyclopaedia Britannica).

Singspiel (opera có lời thoại)

Thể loại phát triển ở Đức và Áo, có lời thoại thay vì hát hoàn toàn, tiêu biểu là Cây sáo thần của Mozart (Encyclopaedia Britannica).

Sự đa dạng về thể loại cho thấy opera không phải một khuôn mẫu cứng nhắc. Người yêu nhạc có thể chọn thể loại phù hợp với tâm trạng: nghiêm túc, hài hước hay hoành tráng.

5 vở opera phổ biến nhất là gì?

Carmen – Georges Bizet

Vở opera Pháp kể về bi kịch tình yêu của nàng Carmen đầy cá tính (Encyclopaedia Britannica).

La Bohème – Giacomo Puccini

Câu chuyện tình yêu lãng mạn giữa những nghệ sĩ nghèo ở Paris (dữ liệu phổ biến từ các nhà hát lớn).

Cây sáo thần – Wolfgang Amadeus Mozart

Một singspiel kết hợp yếu tố thần thoại và triết học (dữ liệu phổ biến từ các nhà hát lớn).

Tosca – Giacomo Puccini

Chính kịch về tình yêu và chính trị ở Rome thế kỷ 19 (dữ liệu phổ biến từ các nhà hát lớn).

Đám cưới Figaro – Wolfgang Amadeus Mozart

Opera buffa kinh điển, châm biếm giai cấp quý tộc (dữ liệu phổ biến từ các nhà hát lớn).

Nếu bạn muốn so sánh, La Bohème thiên về lãng mạn, giai điệu mượt mà; Carmen lại kịch tính với nhịp điệu Tây Ban Nha nồng nhiệt. Cả hai đều là những tác phẩm xuất sắc để bắt đầu hành trình khám phá opera.

Vở opera của Andrew Lloyd Webber là gì?

The Phantom of the Opera là vở nổi tiếng nhất

Andrew Lloyd Webber nổi tiếng toàn cầu với vở nhạc kịch The Phantom of the Opera (Encyclopaedia Britannica). Tuy nhiên, đây là nhạc kịch (musical), không phải opera.

Cats, Jesus Christ Superstar cũng do ông sáng tác

Những tác phẩm khác của Lloyd Webber như Cats, Jesus Christ Superstar đều thuộc thể loại nhạc kịch – có sự khác biệt cơ bản với opera về phong cách hát, cấu trúc âm nhạc và cách kể chuyện (Encyclopaedia Britannica).

Vậy nên khi ai đó nói “vở opera của Andrew Lloyd Webber”, thực chất họ đang nói về một vở nhạc kịch gắn liền với opera trong tên gọi, chứ không phải opera đúng nghĩa.

Bài hát opera đẹp nhất mọi thời đại là gì?

Nessun dorma (Turandot – Puccini)

Aria nổi tiếng bậc nhất, được Luciano Pavarotti trình diễn và trở thành ca khúc biểu tượng của World Cup 1990 (dữ liệu phổ biến từ các nguồn opera).

Habanera (Carmen – Bizet)

Giai điệu Tây Ban Nha quyến rũ, thể hiện bản chất tự do của Carmen (Encyclopaedia Britannica).

O mio babbino caro (Gianni Schicchi – Puccini)

Aria ngắn nhưng đầy cảm xúc, thường được dùng trong quảng cáo và phim ảnh (dữ liệu phổ biến từ các nguồn opera).

Bài hát buồn nhất trong Les Misérables: “I Dreamed a Dream”

Dù thường bị gắn nhầm với opera, Les Misérables là nhạc kịch. “I Dreamed a Dream” là một trong những bản ballad buồn nhất của sân khấu nhạc kịch (dữ liệu phổ biến từ các nguồn nhạc kịch).

Mỗi aria đều có một câu chuyện riêng. “Nessun dorma” khắc họa sự quyết tâm của hoàng tử vô danh, còn “Habanera” tôn vinh tự do – cả hai đều xứng đáng với danh hiệu “đẹp nhất” tùy vào cảm nhận người nghe.

Ý nghĩa khác của opera là gì?

Opera là tên một trình duyệt web

Trình duyệt Opera do Opera Software phát triển, lần đầu phát hành năm 1995 (Wikipedia). Đây là trình duyệt đa nền tảng, miễn phí, dựa trên Chromium (Wikipedia).

Tính năng: VPN miễn phí, chặn quảng cáo, tiết kiệm dữ liệu

Opera tích hợp VPN không giới hạn, trình chặn quảng cáo và chế độ tiết kiệm pin, giúp duyệt web nhanh hơn, an toàn hơn (Opera (trang chủ)).

Các phiên bản: Opera Mini, Opera GX, Opera One, Opera Air

Opera Mini dành cho thiết bị di động ra mắt năm 2005 (Wikipedia), Opera GX là phiên bản chơi game (2019), và Opera One là thiết kế mới với giao diện modular (Opera (trang chủ)).

So sánh nhanh hai thế giới opera để thấy sự khác biệt rõ rệt.

Sự trùng tên chỉ là ngẫu nhiên. Trong khi nghệ thuật opera đòi hỏi thời gian và cảm xúc, trình duyệt Opera lại hướng đến hiệu quả và sự tiện lợi. Cả hai đều phục vụ những nhu cầu khác nhau của con người.

Những sự thật đã xác nhận và điều chưa rõ

“Opera là một vở kịch có nhạc.”

– Vocabulary.com (từ điển định nghĩa)

“Trình duyệt nhanh hơn, an toàn hơn, thông minh hơn.”

– Opera (trang chủ)

“Opera (trình duyệt) dựa trên Chromium.”

– Wikipedia

Những lời trích dẫn trên cho thấy sự khác biệt rõ ràng: một bên là định nghĩa hàn lâm về nghệ thuật, một bên là lời hứa về công nghệ. Người dùng Việt Nam có thể dễ dàng tiếp cận cả hai với các nguồn uy tín như Wikipedia và Opera.com.

Câu hỏi thường gặp

Tóm lại, dù bạn đến với opera vì nghệ thuật hay vì công nghệ, điều quan trọng là hiểu đúng bản chất của từng thế giới. Với người mới bắt đầu, hãy thử một vở opera ngắn như La Bohème hoặc cài đặt trình duyệt Opera để trải nghiệm sự tiện lợi. Cả hai đều xứng đáng có một vị trí trong cuộc sống hiện đại của bạn.